Psychotherapeut Johan Samson

Deze week was ik even pater Samsonorius. Een mens doet al eens iets voor zijn beroep. 😄

Met de oudste groep van Denken als Da Vinci sloten we het thema angst af. Voor hen mocht het een stapje verder gaan, dus trok ik mijn pij aan. Als pater Samsonorius kwam ik de kinderen raad geven over omgaan met angsten in hun leven.

Al zie ik er op de foto zelf niet bepaald geruststellend uit. Dat geef ik toe. 😉

Tussen al dat griezelen zat een vraag die ook na Halloween blijft spelen: hoe ga je om met iets waar je bang voor bent en dat je tegelijk graag zou durven?

Voor wie binnenkort op consult komt: ik trek gewoon weer mijn gewone kleren aan.

Johan

Bij autisme denken we nog vaak aan een kind in een klas.

Maar dat kind wordt natuurlijk ook 30, 50 of 70.

Ik zag dat de Nederlandse Vereniging voor Autisme binnenkort een lezing organiseert over ouder worden met autisme. Dat bleef wat hangen.

Want sommige mensen vinden pas op latere leeftijd woorden voor dingen waar ze al jaren tegenaan lopen. Waarom drukte zo hard binnenkomt. Waarom sociaal contact soms meer energie vraagt dan je aan de buitenkant ziet. Of waarom ze na een gewone dag eerst een tijd alleen moeten zijn.

Dat wil niet zeggen dat elke herkenning meteen op autisme wijst. Een lijstje op sociale media is geen diagnose.

En toch kan herkenning iets openen.

Misschien wordt een deel van je verleden dan wat minder hard. Was je niet gewoon “te gevoelig”, “te moeilijk” of “te weinig sociaal”. Misschien heb je vooral heel lang geprobeerd om mee te draaien in omstandigheden die niet altijd pasten bij hoe jij prikkels verwerkt en contact beleeft.

Op school kan goede ondersteuning veel verschil maken. Alleen stopt het verhaal niet wanneer iemand zijn diploma heeft.

In therapie kijk ik daarom niet alleen naar wat moeilijk loopt. Ik wil ook begrijpen wat iemand doorheen de jaren heeft gedaan om het wél te laten lukken. Welke manieren ooit bescherming boden. En welke vandaag vooral veel energie kosten.

Een late verklaring verandert je verleden niet. Maar ze kan wel veranderen hoe je ernaar kijkt.

Misschien mag je vandaag één stukje van je verhaal wat milder lezen.

Johan

Van 34,3% naar amper 11,8% toppresteerders in wiskunde. Ik moest toch even slikken toen ik dat las in De Morgen.

Gelukkig willen 19 Vlaamse scholen daar iets aan doen. En dat kan ik alleen maar toejuichen.

Want weet je wat mij soms echt raakt?

Kinderen die aanvankelijk bruisen van nieuwsgierigheid, overal vragen over stellen en alles willen begrijpen, maar gaandeweg hun zin om te leren verliezen.

Ik ontmoet ze regelmatig in mijn werk als therapeut. Kinderen die niet meer uitgedaagd worden, die zich vervelen of die stilaan beginnen te twijfelen aan zichzelf.

En dat is zo jammer. Want waar is die verwondering gebleven?

Dat is precies waarom Denken als Da Vinci me zo nauw aan het hart ligt. Kinderen laten ontdekken, experimenteren, hun hoofd breken over iets moeilijks en af en toe eens lekker vastlopen. Want ook frustratie hoort bij leren. En hoe heerlijk is het wanneer ze plots zelf een oplossing vinden! 😊

Uiteraard moeten we ook kinderen die het moeilijk hebben alle kansen geven. Maar waarom zouden we kinderen die sneller leren voortdurend op de rem zetten?

Ik hoop oprecht dat die 19 scholen iets in beweging krijgen.

En ik ben eigenlijk wel benieuwd naar jullie ervaringen.

Hebben jullie ook het gevoel dat kinderen soms hun natuurlijke nieuwsgierigheid verliezen naarmate ze langer naar school gaan? Of zien jullie net het tegenovergestelde?

Johan
https://www.demorgen.be/nieuws/van-34-3-naar-11-8-procent-toppresteerders-in-wiskunde-hoe-19-ankerscholen-het-tij-willen-keren-in-vlaanderen~b965b371/?utm_medium=Social&utm_source=Facebook&fbclid=IwdGRzaAVCtDhleHRuA2FlbQIxMQBwZG9mBXNydGMGYXBwX2lkDDM1MDY4NTUzMTcyOAABHt_DGMt4SPJmfLcfaEU9kReAx3Bz76hTDq8Vlsq2-I-jfUaYGNmf4aCO9N8N_aem_R2zSeZ0LIwDiq_nAxI8abA&referrer=http%3A%2F%2Fm.facebook.com%2F&akamaistopdeeplink=true

Van 34,3 naar 11,8 procent toppresteerders in wiskunde: hoe 19 ankerscholen het tij willen keren in Vlaanderen Scholen worstelen met het uitdagen van slimmere leerlingen. Negentien ankerscholen tonen de weg: toetsen vooraf, online lessen en moeilijkere oefeningen. ‘We doen zoveel mogelijk klassikaal, maar wel met verschillende snelheden.’

Toen ik onlangs 40 werd, haalde ik enkele oude foto's van mezelf boven. Ik keek naar die kleine jongen en vroeg me af of ik geworden was wie hij ooit hoopte te worden.

Waar ben ik fier op? Wat zou ik anders doen? En waar geniet ik vandaag eigenlijk van?

Dit weekend heb ik alvast wat tijd gemaakt voor die laatste vraag. 😊

Ik heb geen groepen of consulten in mijn agenda. Gisteren stond er een workshop rond 3D-printen op het programma. En gisteravond ging ik luisteren naar Noah Vanden Abeele aan de piano.

Daar heb ik echt van genoten. Soms doet het deugd om je te laten meenemen door wat iemand anders maakt.

Vandaag staat er een dagje wellness gepland.

Ik doe mijn werk graag. De gesprekken, samen iets proberen te begrijpen, mensen wat beter leren kennen. En er is altijd nog iets om voor te bereiden of af te werken. Voor je het weet, schuift iets waar je zelf naar uitkeek weer op naar volgend weekend.

Ik vind het belangrijk om ook daar aandacht voor te hebben. Binnenkort staat er bovendien een operatie gepland. Ook daarom wil ik de komende tijd bewust voor mezelf zorgen.

Een workshop, een avond muziek en een dagje ontspannen. Het zijn misschien kleine antwoorden op de vragen die die oude foto's opriepen. Maar ze vertellen wel iets over wat me vandaag deugd doet.

En dat verdient ook een plek in mijn agenda.

Waar heb jij de laatste tijd echt van genoten?

Johan

Onlangs werd ik 40. Een leeftijd waarop je blijkbaar al eens wat vaker achterom kijkt. Of misschien ligt dat gewoon aan mij. 😊

Ik nam er enkele oude foto's van mezelf bij. Foto's van een kleine jongen die nog geen idee had van wat het leven voor hem in petto had.

En terwijl ik naar die foto's keek, vroeg ik me af: ben ik eigenlijk geworden wie ik als kind hoopte te worden?

Heb ik gedaan waar ik toen van droomde? Waar ben ik fier op? Waar heb ik spijt van? En misschien nog belangrijker: waar geniet ik vandaag écht van?

Het vreemde aan zo'n oude foto is dat je naar iemand kijkt die je door en door kent, en tegelijk ook weer niet. Je weet ondertussen wat die jongen allemaal heeft meegemaakt. Welke mensen belangrijk zouden worden, van wie hij afscheid zou moeten nemen, welke dromen werkelijkheid werden en welke onderweg verdwenen.

Sommige dingen zou ik zo opnieuw doen. Andere misschien helemaal anders.

Maar ik denk ook dat we soms zo druk bezig zijn met ons leven te organiseren, met werken, zorgen en verwachtingen waarmaken, dat we vergeten ons af te vragen of het leven dat we leiden nog wel bij ons past.

En misschien hoeft daar niet meteen een antwoord op te komen. Soms is het al waardevol om even stil te staan bij wat je voelt wanneer je terugkijkt.

Dat zijn trouwens ook gesprekken die ik graag voer in mijn praktijk.

Wie mijn pagina volgt, ziet vooral berichten over Denken als Da Vinci, Rots en Water en mijn werk met kinderen. Daardoor zou je bijna denken dat ik alleen kinderen begeleid.

Terwijl een groot deel van mijn agenda eigenlijk bestaat uit gesprekken met volwassenen.

Ook bij kinderen betrek ik graag het gezin. Want een kind groeit niet op zichzelf. Wat thuis, op school en in de relaties rondom dat kind gebeurt, heeft mee invloed op hoe het zich voelt en ontwikkelt.

En bij volwassenen? Daar gaat het soms over heel andere vragen. Over keuzes die ooit vanzelfsprekend leken. Over relaties, verwachtingen, jezelf onderweg wat kwijtgeraakt zijn. Of over het verlangen om eindelijk eens wat meer te leven zoals je zelf zou willen.

Ik vind het bijzonder om mensen op die momenten te mogen leren kennen. Om samen terug te kijken, verbanden te ontdekken en soms ook voorzichtig vooruit te durven dromen.

Want die jongen op mijn oude foto's wist nog niet hoe zijn leven zou lopen.

En ik, op mijn veertigste, weet dat eigenlijk nog altijd niet.

Gelukkig maar. Er mag nog wat te ontdekken vallen.

Misschien moet ik binnenkort nog eens een oude foto bovenhalen. Niet alleen om te zien wie ik vroeger was, maar ook om me af te vragen wie ik nog graag wil worden.

Johan

Je kind wil zijn vrienden op school zien. Maar een hele dag in die drukte? Dat lukt soms gewoon niet.

Autisme Vlaanderen organiseert op 15 oktober een avond over thuisonderwijs wanneer school niet meer lukt. Daar wil ik graag iets aan toevoegen. Want ik vind het belangrijk dat we samen blijven zoeken naar hoe een kind bij de school kan blijven horen.

Die vrienden op de speelplaats. De leerkracht bij wie het zich goed voelt. Samen lachen om iets wat alleen de klas grappig vindt. Dat telt ook mee.

Tegelijk kan zo’n schooldag veel vragen. De geluiden, de drukte, telkens omschakelen, opletten en meedoen. Misschien lukt de leerstof prima, maar is je kind tegen de middag al helemaal op. Of zit het uren te wachten op iets waarover het eindelijk eens moet nadenken.

Dan moeten we samen kunnen bekijken hoe het anders kan.

Ik ben voorstander van samenwerking tussen thuis en school. Als het nodig en mogelijk is, kunnen rustige studiemomenten thuis daar een plaats in krijgen. Even kunnen doorwerken zonder al die prikkels. En op school blijven aansluiten bij de lessen en momenten die voor dat kind belangrijk zijn.

Dat moeten we samen bespreken: met het kind, de ouders, de school en waar nodig het CLB. Wat lukt er? Waar loopt het vast? Wat heeft dit kind nodig om bij te leren én nog wat energie over te houden?

En ook: krijgen de ouders dit thuis geregeld? Kan de school ermee aan de slag? Het moet voor alle drie vol te houden zijn.

Een aangepast traject vraagt duidelijke afspraken. Wie neemt wat op? Wat verwachten we van elkaar? En wanneer zitten we opnieuw samen om te kijken of het helpt?

Want behoeften kunnen veranderen. Wat vandaag goed werkt, kan over een paar maanden opnieuw bijgestuurd moeten worden.

Zo zou ik graag naar die samenwerking kijken: samen zoeken naar een traject waarin een kind kan leren, vrienden kan hebben en het ook kan volhouden.

Welke afspraak tussen thuis en school heeft bij jullie echt geholpen?

Aanleiding: Autisme Vlaanderen.

Johan

Triskaidekafobie. Ooit van gehoord?

Vandaag is het 13 oktober. Gelukkig geen vrijdag. 😉

Vraag aan een kind naar zijn geluksgetal en de kans is groot dat je snel een antwoord krijgt. Maar ook het omgekeerde bestaat: getallen of dagen die ongeluk zouden brengen.

Triskaidekafobie is de angst voor het getal 13.

Maar waar komt die angst vandaan?

Ons brein zoekt voortdurend naar verbanden. Wanneer er op een bepaalde dag iets vervelends gebeurt, kunnen we die datum met ongeluk beginnen associëren. Gebeurt er later opnieuw iets, dan lijkt onze overtuiging bevestigd. De vele keren dat er niets gebeurde, vergeten we gemakkelijk.

Bijgeloof kan ook een groepsgegeven worden. Binnen gezinnen, gemeenschappen en culturen worden overtuigingen soms generaties lang doorgegeven. Kinderen nemen verhalen en gewoontes over van volwassenen die ze vertrouwen. Zo kan een angst blijven bestaan, zelfs wanneer niemand nog weet waar ze oorspronkelijk vandaan komt.

En dat gebeurt niet alleen met bijgeloof. Ook overtuigingen over onszelf, anderen en de wereld kunnen we onbewust overnemen.

Hoe ga je daarmee om?

Door nieuwsgierig te worden naar de oorsprong van je overtuiging. Heb je zelf iets meegemaakt? Of geloof je iets omdat je het altijd zo hebt horen vertellen?

Vervolgens kun je onderzoeken of die overtuiging wel klopt. En wat er gebeurt wanneer je er eens niet naar handelt.

Een geluksgetal hebben kan best fijn zijn. Maar wat als bijgeloof je keuzes begint te bepalen?

Zou jij bijvoorbeeld zonder aarzelen het vliegtuig nemen op vrijdag de dertiende? Of zou je toch liever een dagje wachten?

Vandaag zijn we gelukkig maar dinsdag de dertiende. 😉

Zou jij zonder aarzelen het vliegtuig nemen op vrijdag de dertiende? Of zou je toch liever een dagje wachten?

En misschien is dat nog het meest bijzondere aan onze overtuigingen: hoeveel van wat wij vandaag als waarheid beschouwen, hebben we ooit zelf onderzocht?

Johan

Mama zegt ja. Papa zegt nee. En het kind voelt veel meer dan alleen dat verschil.

Samen een kind opvoeden betekent niet dat je altijd dezelfde mening hebt.

De ene ouder hecht veel belang aan regels en structuur. De andere geeft liever wat meer ruimte.

De ene wil een conflict onmiddellijk uitpraten. De andere heeft eerst tijd nodig om tot rust te komen.

En soms begrijp je werkelijk niet waarom je partner op een bepaalde manier reageert.

Dat hoeft ook niet zo vreemd te zijn.

We brengen allebei onze eigen geschiedenis mee in het ouderschap. Onze ervaringen, overtuigingen, gevoeligheden en misschien ook de dingen die we als kind zelf zo hard hebben gemist.

Wat voor de ene ouder veiligheid betekent, kan voor de andere als beperking aanvoelen.

En wat de ene als vrijheid ervaart, kan bij de andere onzekerheid oproepen.

Kinderen voelen die verschillen vaak haarfijn aan.

Ze merken de blik tussen hun ouders op. De verandering in iemands stem. De stilte na een meningsverschil.

Soms gaan ze zich aanpassen. Ze vertellen iets liever aan mama dan aan papa. Ze proberen niemand teleur te stellen. Of ze voelen zich ongemakkelijk wanneer ze merken dat hun ouders het niet eens zijn.

Dat betekent niet automatisch dat er iets misloopt. Kinderen mogen ontdekken dat mensen verschillend denken en reageren.

Maar er is een belangrijk onderscheid.

Een kind mag de verschillen tussen zijn ouders voelen. Het hoeft ze niet op te lossen.

Het hoeft geen partij te kiezen. Geen boodschappen over te brengen. Geen ouder gerust te stellen. En het hoeft zijn eigen gevoelens niet opzij te zetten om de vrede te bewaren.

Die verantwoordelijkheid ligt bij de volwassenen.

Dat vraagt niet dat je altijd dezelfde opvoedingsstijl hebt. Wel dat je bereid bent om naar elkaar te luisteren, verschillen te bespreken en samen verantwoordelijkheid te dragen voor wat je kind nodig heeft.

En misschien is dat wel een van de mooiste dingen die we kinderen kunnen meegeven.

Dat je van mening mag verschillen zonder elkaar af te wijzen.

Dat je iemand kunt respecteren zonder het altijd eens te zijn.

En dat verbondenheid niet vraagt dat je jezelf verliest.

Kinderen hebben geen twee identieke ouders nodig. Ze hebben volwassenen nodig die hun verschillen zelf kunnen dragen.

Fijne zondag.

Johan

Je ging vanavond eens op tijd in de zetel zitten.

Het is ondertussen negen uur en je bent nog altijd bezig. Er moest nog iets af. Iemand had je nodig. En als je het nu laat liggen, ligt het er morgen nog.

Je weet zelf ook wel dat je wat meer rust kunt gebruiken. Alleen komt het er niet van.

“Ik weet het wel, maar het lukt me niet.”

Op zo’n moment benoem ik dat er misschien iets meespeelt waar je je nog niet bewust van bent. Iets wat je ooit geholpen heeft, en wat je vandaag tegenhoudt.

Misschien merkte je vroeger dat er minder gedoe kwam als jij je aanpaste. Of hielp altijd bezig blijven om moeilijke gevoelens wat op afstand te houden. Dan had die manier van doen op dat moment een functie.

Intussen kan je leven veranderd zijn. En toch blijf je zorgen, aanpassen of doorgaan, ook wanneer dat eigenlijk niet meer nodig is.

Daar kunnen we samen naar zoeken. Wat gebeurt er wanneer je probeert het anders te doen? Waar komt de spanning? Wat maakt het zo moeilijk om iets los te laten?

We kijken naar wat er vandaag speelt, en naar wat je onderweg geleerd hebt.

Dat vind ik een hoopvolle gedachte. Een gewoonte waar je al jaren mee worstelt, kan begrijpelijker worden als je ontdekt waar ze vandaan komt. Van daaruit kunnen we zoeken naar een manier die vandaag beter bij je past.

Kan je wat milder voor jezelf zijn, ook als het nog niet meteen lukt?

Johan